จอมทองบ้านเฮา

เรื่องข่าวสารจอมทองบ้านเฮา => เรื่องน่ารู้เประเพณีวัฒนธรรมของอำเภอจอมทอง => ข้อความที่เริ่มโดย: baojomtong ที่ ตุลาคม 14, 2016, 01:38:37 pm



หัวข้อ: การเลี้ยงผีปู่ย่า หรือ พ่อหม่อน ของชาวอำเภอจอมทองจังหวัดเชียงใหม่
เริ่มหัวข้อโดย: baojomtong ที่ ตุลาคม 14, 2016, 01:38:37 pm
ผีปู่ย่า หรือ พ่อหม่อน




จากคำบอกเล่าของอาจารย์ประภาส คำภิโรอายุ 71 ปีซึ่งท่านเป็นมัคนายกวัดแท่นคำ หมู่ที่ ่ตำบาลบ้านหลวง
 อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ ขนะนี้เป็นข้าราชการครูบำนาญอดีตเคยบวชเรียนอยู่ที่วัดพระธาตุศรีจอมทองวรวิหาร
 เป็นบุตรของ แม่ตอง มาใจ ( ซึ่งท่านเป็นร่างทรงของพญาอังครัฎฐะ (เจ้าหลวง) ) เล่ามาว่า ต้นตระกูลของคน
 ของบ้านหลวงจอมทองได้สืบเชื้อสายมาจากลัวะ 8ตระกูลซึ่งเจ้าเมืองเชียงใหม่ในอดีตมอบหมายให้ดูแลรักษา
 พระบรมธาตุเจ้าศรีจอมทองโดยยกเว้นไม่เก็บภาษีหรือเกณฑ์ไปศึกสงครามตลอดจนถึงงานโยธาต่างๆในเมือง
 เชียงใหมสมัยนั้น

              จากหลักฐานตำนานพระบรมธาตุเจ้าจอมทอง กล่าวว่าต้นตระกูลใหญ่ 8 ตระกูลเหล่านี้ได้แก่

              1.แสนใจบาล
              2.แสนสุรินทร์
              3.แสนคำลาว
              4.อินต๊ะยศ
              5.แสนสามก๋อง
              6.อินทรสุภาพ
              7.นามเทพ
              8.คำเวโล(คำภิโล)

              ต่อมาบรรดาลูกหลาน ได้สร้างหอผีปู๋ย่า หรือ พ่อหม่อน แม่หม่อน ของแต่ละตระกูลไว้ มีผู้สืบตระกูล
 เฮือนเก๊า(เรือนต้นตระกูล)เป็นผู้ไหว้ผีปู่ย่าสืบต่อๆกันมา

 



          ประเพณีไหว้ผีปู่ย่าประจำปี

              หลังจากเลี้ยงเจ้าพ่อหลวง (พระยาอังคะรัฎฐะ) เดือน 9 แรม 6 ค่ำแล้ว จึงจะมีการเลี้ยงผีปู่ย่าทั้งหลาย
 โดยลูกหลานตระกูลนั้นๆร่วมกันจัดพิธีขึ้นผีปู่ย่าจึงเป็นที่รวมจิตใจของลูกหลานทำให้มีความรักความสามัคคีผูกพัน
 ตลอดมาพอถึงวันปีให่เมือง(วันสงกรานต์)ลูกหลานจะมาดำหัวคนเฒ่าคนแก่แล้วคนเฒ่าคนแก่จะแนะนำลูกหลาน ให้รู้จักกัน


 เครื่องเซ่นไหว้ผีปู่ย่า

              หลังจากพระบรมธาตุเจ้าออกพรรษา ตั้งแต่ ขึ้น 15 ค่ำเดือน 3 (เดือน 5 เหนือ) จนถึง ขึ้น 15 ค่ำเดือน
(เดื่อน 9 เหนือ) ตระกูลผีปู่ย่าก็จะตั้งปอมขันข้าว (ปอม ทำมาจากไม้ไผ่จักสานคล้ายกระบุง)ไว้ในพิธีที่วัดพระธาตุ
 ด้วย เมื่อศรัทธาชาวบ้าน ใส่ขันข้าวพระบรมธาตุเจ้าฯแล้ว ก็จะนำอาหาร ผลไ้ม้ ใ่ส่ปอมผีปู่ย่าทุกปอมด้วย

 

              เมื่อขบวนแห่พระธาตุเจ้าฯขึ้นสู่อุโบสถแล้ว ลูกหลานผีปู่ย่าทั้งหลายก็จะนำปอมไปไหว้ตามฐานต่างๆ ใน บริเวณวัด พระธาตุฯเพราะเช่อว่าผีปู่ย่าต้นตระกูลทั้ง 8 ตระกูลที่อารักขาพระบรมธาตุเจ้าและติดตามพระบรม ธาตุเจ้ามารับการบูชาขันข้าวทุกครั้ง

              ผีปู่ย่าจึงเป็นสายสัมพันธ์อันดีงาม ของแต่ละตระกูลและคนในตระกูลเหล่านี้ จะคอยดูแลทำนุบำรุงวัด
 พระธาตุเจ้าศรีจอมทองฯ และปัจจุบันลูกหลานของตระกูลหลายไท่านก็ได้รับการแต่งตั้งเป็ฯคณะกรรมการวัด
 พระ ธาตุเจ้าศรีจอมทองฯอยู่เสอในปัจจุบัน


              




 

 



ร่างทรงผีปู่ย่า หรือ พ่อหม่อนกำลัง เสก น้ำมนต์ให้ลูกหลานเอไปดื่มกินเพื่อรักษาโรคต่างๆ

 



หลังจากที่่ไหว้ผีปู่ย่าแล้วบรรดาลูกหลานจะช่วยกันทำอาหารกินร่วมกัน